Hydrofoil ή στα Ελληνικά υδροπτέρυγα ονομάζεται η κατασκευή που τοποθετούμε στο κάτω μέρος ενός σκάφους. Σε αυτό το άρθρο θα αναλύσουμε τα μέρη που αποτελείται ένα hydrofoil. Επίσης θα δούμε τις διαφορές στο σχεδιασμό αλλά και την κατασκευή τους.
Η ανάλυση που θα βρεις παρακάτω έχει ως σκοπό την κατανόηση του εξοπλισμού και του τρόπου λειτουργίας του. Αυτό θα σε βοηθήσει να μπορείς να κάνεις τη σωστή επιλογή ανάλογα με το επίπεδό σου αλλά και το είδος της χρήσης του hydrofoil.
Ένα hydrofoil αποτελείται από τα εξής μέρη:
– Mast που είναι στην ουσία το πόδι
– Frond Wing ή εμπρός πτέρυγα
– Fuselage είναι η Άτρακτος που ενώνει την εμπρός με την πίσω πτέρυγα και συνδέεται με το mast
– Stabilizer που είναι η πίσω μικρή πτέρυγα
– Board mount ή Mast Base, η βάση σύνδεσης που ενώνει το hydrofoil με το σκάφος
Θα ξεκινήσουμε την ανάλυση μας από τον σχεδιασμό και τα χαρακτηριστικά της εμπρός πτέρυγας.
Επιφάνεια εμπρός πτέρυγας:
Η επιφάνεια είναι αυτή που καθορίζει κατά κύριο λόγο την ανύψωση που δημιουργεί το hydrofoil. Συνήθως οι κατασκευαστές αναφέρουν την προβολή της επιφάνειας σε τετραγωνικά εκατοστά. Αν κρατούσες ένα φακό πάνω από την πτέρυγα, η σκιά που θα δημιουργούσε από κάτω είναι και η συγκεκριμένη επιφάνεια.
Προφίλ εμπρός πτέρυγας:
Οι πτέρυγες που προορίζονται για το surfing και το wingsurfing έχουν κυρίως μεγαλύτερα προφίλ καθώς αυτό δίνει περισσότερη ανύψωση στις χαμηλές ταχύτητες και είναι πιο εύκολο στο χειρισμό στις μικρές αλλαγές στην γωνία προσβολής. Οι πτέρυγες με μικρότερα προφίλ προσφέρουν μεγαλύτερες ταχύτητες και τις συναντάμε συνήθως στα kitefoil. Αυτές οι πτέρυγες παράγουν λιγότερη οπισθέλκουσα, αναπτύσσουν υψηλές ταχύτητες αλλά δεν δίνουν αρκετή ανύψωση στις χαμηλές ταχύτητες και είναι πολύ ευαίσθητες στις αλλαγές της γωνίας προσβολής. Αυτό σημαίνει ότι απευθύνονται σε έμπειρους αναβάτες.
Σχήμα εμπρός πτέρυγας:
Υπάρχουν 2 βασικά σχήματα στις πτέρυγες. Οι high aspect πτέρυγες και οι low aspect πτέρυγες. Η διαφορά τους βρίσκεται στην αναλογία του μήκους της πτέρυγας προς την χορδή της. Με άλλα λόγια είναι η απόσταση μεταξύ του χείλους προσβολής και του χείλους εκφυγής. Οι high aspect πτέρυγες είναι πιο μακριές και λεπτές ενώ οι low aspect πτέρυγες είναι πιο κοντές και γεμάτες. Το ανεμόπτερο είναι ένα πολύ καλό παράδειγμα για να καταλάβεις το πως είναι μία high aspect πτέρυγα. Τα φτερά του ανεμόπτερου είναι ίσια, πολύ μακριά, λεπτά και με μικρό προφίλ. Το συγκεκριμένο σχήμα πτέρυγας είναι εξαιρετικά αποδοτικό και δημιουργεί την λιγότερη οπισθέλκουσα. Δίνει καλό έλεγχο στις υψηλές ταχύτητες αλλά όταν μειωθεί η ταχύτητα χάνει την ανύψωση και τότε γίνεται δύσκολο να το χειριστείς. Η αποδοτικότητα τους διευκολύνει το pumping αλλά χρειάζεται αρκετή εμπειρία για να μπορείς να τις κοντρολάρεις στο κύμα.
Αντίθετα οι low aspect πτέρυγες είναι πιο εύκολες για να τις χειριστεί ένας αρχάριος ειδικά στις χαμηλές ταχύτητες. Δημιουργούν περισσότερη ανύψωση στις χαμηλές ταχύτητες και είναι πιο προβλέψιμες και συγχωρούν τα λάθη στις μικρές αλλαγές της γωνίας προσβολής.
Ίσιες και καμπύλες εμπρός πτέρυγες:
Άλλο ένα στοιχείο που παίζει ρόλο στο σχεδιασμό των hydrofoil είναι η καμπύλη της εμπρός πτέρυγας. Μια πτέρυγα με αρκετή καμπύλη έχει από μόνη της μία μικρή αστάθεια και έχει τη διάθεση να πάει από τη μία στροφή στην άλλη. Αυτός είναι και ο λόγος που τις κάνει ιδανικές για το surfing στα κύματα. Ένα μειονέκτημα που έχουν οι καμπύλες πτέρυγες είναι ότι έχουν μικρότερη επιφάνεια προβολής καθώς οι άκρες του φτερού δεν δημιουργούν αρκετή ανύψωση. Μία ίσια πτέρυγα δημιουργεί ανύψωση ακόμα και στις άκρες της, είναι πιο αποδοτική και με μικρότερη οπισθέλκουσα. Σε κάποιες περιπτώσεις οι σχεδιαστές γυρνούν τις άκρες από τις πτέρυγες προς τα πάνω ή προς τα κάτω. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της κατευθυντικής σταθερότητας.
Πίσω πτέρυγα ή stabilizer:
Μία μεγάλη εμπρός πτέρυγα συνήθως συνδυάζεται με μια αναλογικά μεγάλη πίσω πτέρυγα. Γενικώς μία μικρή πίσω πτέρυγα δημιουργεί μικρότερη ανύψωση και χρειάζεται μεγαλύτερη πίεση στο πίσω πόδι του αναβάτη για να ισορροπήσει με την εμπρός πτέρυγα. Κάνει το hydrofoil ναι είναι πιο χαλαρό και πιο εύκολο στο στρίψιμο και βοηθάει στο γρηγορότερο pumping. Συνήθως οι πίσω πτέρυγες ακολουθούν την ίδια σχεδιαστική προσέγγιση με τις εμπρός πτέρυγες. Οι high aspect είναι πιο αποδοτικές, οι low aspect είναι ευκολότερες στο χειρισμό και οι γυρισμένες άκρες προς τα πάνω ή προς τα κάτω στις άκρες τους δημιουργούν μεγαλύτερη κατευθυντική σταθερότητα. Σε κάποια hydrofoil μπορείς να αλλάξεις την γωνία της πίσω πτέρυγας και να αυξήσεις ή να μειώσεις την ανύψωση χωρίς να αλλάξεις το μέγεθός της. Η μεγαλύτερη γωνία δημιουργεί περισσότερη ανύψωση στις χαμηλές ταχύτητες. Η μικρότερη γωνία κάνει το hydrofoil ευκολότερο στο χειρισμό ειδικά στις υψηλές ταχύτητες.
Άτρακτος ή fuselage:
Μια μακριά άτρακτος βοηθάει στο να ελέγχεις την κλίση του hydrofoil και να κρατάς σταθερό το ύψος κατά τη διάρκεια της πορείας. Μία μικρότερη άτρακτος θα είναι πιο ευαίσθητη στις αλλαγές βάρους και θα σε δυσκολεύει λίγο στο να διατηρείς το hydrofoil σε σταθερό ύψος. Θα σου δώσει όμως μία πιο χαλαρή αίσθηση που προσφέρει καλύτερο στρίψιμο αλλά και καλύτερο pumping.
Mast:
Το μακρύτερο mast έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά:
- Δίνει μεγαλύτερη απόσταση από το νερό και βοηθάει στο να μην ακουμπάει το σκάφος στις στροφές
- Ο μοχλός είναι μεγαλύτερος άρα είναι πιο αργό το pumping ιδιαίτερα στα μεγαλύτερα σκάφη
- Βοηθάει στο να μην βγαίνει το foil έξω από το νερό
- Κάνει το foil λίγο πιο ασταθές
- Έχει μεγαλύτερο βάρος και παράγει μεγαλύτερη οπισθέλκουσα
- Δυσκολεύει τον αναβάτη να βρει την ενέργεια ενός μικρού κύματος γιατί το foil βρίσκεται πιο βαθιά στη θάλασσα
- Θέλει προσοχή μην βρει στον πάτο της θάλασσας
- Οι πτώσεις γίνονται από μεγαλύτερο ύψος άρα είναι και πιο επώδυνες
Το μικρότερο mast έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά:
- Είναι η καλύτερη επιλογή για έναν αρχάριο
- Κάνει το foil πιο σταθερό
- Λιγότερο επικίνδυνο καθώς το ύψος από την επιφάνεια της θάλασσας είναι μικρότερο
- Πολλοί προχωρημένοι αναβάτες το χρησιμοποιούν για να σερφάρουν ειδικά σε θάλασσες με ρηχά νερά
- Παράγει μικρότερη οπισθέλκουσα
- Κάνει πιο εύκολη την κίνηση στο pumping
Η πιο συνηθισμένη διάσταση mast είναι από 60 μέχρι 70 εκατοστά. Τα μεγαλύτερα mast φτάνουν μέχρι περίπου τα 85 εκατοστά. Στο kite foil χρησιμοποιούν mast από 90 μέχρι 105 εκατοστά περίπου. Όσο πιο μακρύ είναι το mast τόσο πιο σημαντικό ρόλο παίζει η ακαμψία. Για το καρβάρισμα στο κύμα, ειδικά με μικρό foil, είναι καλό να είναι λίγο εύκαμπτο το mast καθώς βοηθάει στο να γίνονται οι στροφές πιο δυναμικά. Ένα mast με παχύτερο προφίλ είναι γενικά πιο άκαμπτο αλλά αυξάνει την οπισθέλκουσα.
Βάσεις Σύνδεσης:
Είναι το εξάρτημα με το οποίο συνδέεται το hydrofoil με το σκάφος. Υπάρχουν διάφοροι τύποι βάσεων. Το πιο συνηθισμένο και αυτό που επικράτησε με κοινές διαστάσεις για όλους τους κατασκευαστές είναι το mast plate. Είναι μια βάση με τέσσερεις τρύπες και τις ανάλογες βίδες που εφαρμόζει σε δύο κανάλια US Box που βρίσκονται στο κάτω μέροος του σκάφους. Για να μπορούν να συνδυαστούν τα συστήματα hydrofoil διαφόρων εταιριών και με παλιότερα σκάφη, υπάρχουν αντάπτορες tuttle box, Deep tuttle box, Power Box.
Υλικά κατασκευής:
Εκτός από τον σωστό σχεδιασμό, μεγάλο ρόλο παίζουν και τα υλικά κατασκευής ενός foil. Αυτά είναι που καθορίζουν την απόδοση αλλά και την ποιότητά του. Οι περισσότερες πτέρυγες είναι κατασκευασμένες από ανθρακονήματα με πυρήνα από ειδικό αφρό. Καθώς η εμπρός πτέρυγα είναι και το πιο πιθανό σημείο που μπορεί να ακουμπήσει στο βυθό της θάλασσας, είναι αναγκαίο να είναι πολύ ανθεκτική ειδικά στο χείλος προσβολής και από κάτω.
Το mast και η άτρακτος είναι κατασκευασμένα είτε από ανοδιωμένο αεροπορικό αλουμίνιο είτε από ανθρακονήματα. Το πλεονέκτημα του αλουμινίου είναι ότι είναι φτηνότερο αλλά αρκετά δυνατό και άκαμπτο. Τα φαρδιά mast από αλουμίνιο είναι άκαμπτα και προσφέρουν καλό έλεγχο του foil. Το μειονέκτημα του αλουμινίου είναι ότι μπορεί να πάθει οξείδωση. Ειδικά όταν έρχεται σε επαφή με άλλα μέταλλα ή με τα ανθρακονήματα. Τα αλουμινένια μέρη ενός foil πρέπει να λύνονται μετά από κάθε χρήση και να ξεπλένονται. Τα mast από αλουμίνιο και οι άτρακτοι μπορούν επίσης να στραβώσουν. Foil τα οποία είναι κατασκευασμένα εξ ολοκλήρου από ανθρακονήματα είναι ελαφρύτερα. Προσφέρουν μία πιο άμεση αίσθηση αλλά είναι και αρκετά ακριβότερα στην κατασκευή. Υπάρχουν πολλές διαφορετικές ποιότητες ανθρακονημάτων οι οποίες επηρεάζουν κατά πολύ το τελικό αποτέλεσμα. Συνήθως ισχύει το ρητό του ότι πληρώνεις παίρνεις.
Είναι σημαντικό τo foil να έχει καλή σχέση βάρους προς την αντοχή. Ένα ελαφρύ foil θα είναι πολύ καλό στο surfing, στα άλματα και στο pumping μόνο αν είναι δυνατή η κατασκευή του και είναι άκαμπτο. Ένα πιο βαρύ foil είναι ευκολότερο στον έλεγχο και δίνει μία πιο σταθερή αίσθηση. Άρα το βάρος δεν είναι μειονέκτημα σε όλες τις περιπτώσεις.
Συμπέρασμα:
Όπως διάβασες και παραπάνω ο κάθε εξοπλισμός έχει τα συν και τα πλην του. Ο εξοπλισμός που είναι κατάλληλος για έναν προχωρημένο δεν είναι ο ιδανικός για έναν αρχάριο. Οι κατασκευαστές έχουν φτάσει στο σημείο να προσφέρουν επιλογές σε hydrofoil για όλα τα επίπεδα. Το σίγουρο είναι ότι τώρα γνωρίζεις τα βασικά για να μπορείς να διαλέξεις αυτό που είναι κατάλληλο για σένα. Στην αγορά υπάρχουν πολλές επιλογές που μπορούν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες σου. Παρέα με ένα wing είναι ο σωστός συνδυασμός για να ξεκινήσεις. Αν δεν το έχεις δοκιμάσει ήδη, τώρα είναι η σωστή στιγμή να το κάνεις.
